Żywienie w chorobach trzustki

165
Rate this post
Trzustka jest organem leżącym w pobliżu wątroby. Jej najważniejszym zadaniem, oprócz produkowania insuliny – substancji stabilizującej poziom glukozy w surowicy – jest wytwarzanie i wydzielanie do przewodu pokarmowego tak zwanego soku trzustkowego.
Przyczyny zachorowań na przewlekłe zapalenie trzustki nie są w pełni poznane. W wyniku procesu chorobowego najczęściej dochodzi do upośledzenia wchłaniania tłuszczów.
 Typowymi objawami niedomagania tego narządu są tępe bóle umiejscowione w górnej części jamy brzusznej promieniujące w kierunku lewego podżebrza oraz mniej lub bardziej dokuczliwe, „tłuste”, cuchnące i obfite stolce powodujące widoczne wychudzenie, niedożywienie, a nawet anemię. Oprócz tego mogą występować nudności, wzdęcia, brak łaknienia, nadmierne odchodzenie gazów, stany podgorączkowe.

Choroba ta przebiega z okresami zaostrzeń, podczas których dolegliwości nasilają się, na przemian z okresami poprawy, gdy dolegliwości ulegają wyciszeniu. Jednak nawet w okresach ustępowania objawów błędy dietetyczne mogą spowodować wystąpienie nagłego ataku bólu i biegunki, co powoduje pojawienie się u chorych „strachu przed jedzeniem” i dodatkową utratę apetytu. [Źródło lek. med. Grzegorz Kurdziel]
Wiadomości tutaj podane mają za zadanie pomóc w planowaniu żywienia osób chorujących na choroby trzustki.

1. Żywienie w ostrym zapaleniu trzustki (pancreatitis)
W ostrej fazie choroby obowiązuje całkowity zakaz podawania pokarmów i płynów do przewodu pokarmowego.

DIETA

  • W okresie 1-2 dni podaje się słabą, gorzką herbatę, rumianek, wodę.
  • W okresie pierwszych 2-3 dni należy stosować dietę płynną kleikową- kaszkową, o pojemności 200-300 ml jednorazowo, bez dodatku tłuszczu. Dieta ta zawiera przede wszystkim sucharki, kleiki.
  •  Następnie podaje się dietę kleikowo-owocową,
  • Kolejno dochodzi do rozszerzenia diety łatwo strawnej.
  •  Jeżeli nie pojawiają się objawy niepożądane, chory może zwiększyć podaż do 2000 kcal. Dieta nadal powinna być ubogotłuszczowa.
  • Powyższa dieta jest dietą  niefizjologiczną i nie może być podawana przez dłuższy czas.

W okresie zdrowienia po przebytym ostrym zapaleniu trzustki wyróżniamy 3 etapy rozszerzenia diety.

I ETAP  ZDROWIENIA

·    Tłuszcze dość znaczne ograniczenie
·    Nieznaczne ograniczenie białka
·    Uzupełnienie wartości energetycznej poprzez węglowodany.

Produkty wskazane:
·    Pieczywo jasne i czerstwe
·    Drobne kasze, ryż, drobne makarony
·    Chude mleko, twaróg, ryba
·    Wędliny, drób, cielęcina, wołowina
·    Ziemniaki, masło, olej sojowy, słonecznikowy, oliwa
·    Dżem,  ziemniaki gotowane, tłuczone, puree
·    Warzywa i owoce zawierające witaminę C i karoten

Potrawy powinny być:
·    Gotowane
·    Duszone bez obsmażania
·    Pieczone w folii
·    Zaprawiane słodką śmietanką z mąką, masłem i żółtkiem

Produkty przeciwwskazane:
·    Pieczywo razowe, żytnie, grube kasze, makarony
·    Przekwaszone przetwory mleczne, jaja
·    Tłuste mięsa jak baranina, wieprzowina, gęś, kaczka
·    Tłuste ryby jak węgorz, halibut
·    Tłuste wędliny,
·    Śmietana, smalec, margaryny,
·    Cebula, kapusta, papryka, szczypior, rzodkiewki
·    Orzechy, gruszki, śliwki, czereśnie, strączkowe
·    Chałwa, czekolada zwierająca tłuszcz, kakao
·    Torty, ciastka z kremem

Potrawy nie mogą być:
·    Smażone
·    Duszone
·    Pieczone
·    Sosy na zasmażkach, wywarach mięsnych


II  ETAP ZDROWIENIA

·    Można zwiększyć ilość tłuszczu
·    Dieta łatwo strawna o małej zawartości tłuszczu
·    5 posiłków dziennie
·    Potrawy zalecane i przeciwwskazane jak w etapie I.
·    Jeżeli chory toleruje dietę to można to może stopniowo przejść na dietę pełnowartościową.

2. Żywienie w przewlekłym zapaleniu trzustki (pancreatitis chronica )

Jednostka ta rozwija się najczęściej poprzez powikłania:

  • Przewlekłego alkoholizmu ( U osób nie spożywających alkoholu pojedyncza dawka powoduje hamowanie około 120  minut wydzielania zewnętrznego trzustki, tak więc im więcej i częściej  pije się alkohol tym szybciej dochodzi do zaniku części wydzielniczej i włóknienia narządu.
  • Przewlekłego zapalenia trzustki
  • Kamicy i przewlekłych stanów zapalnych dróg żółciowych
  • Stanów utrudniających odpływ soku trzustkowego i żółci.

Zalecenia:

  • Stosowanie preparatów zawierające enzymy trawienne trzustki.
  • Dieta łatwo strawna ze zwiększoną ilością energii, niskotłuszczowa i niskoresztkowa.
  • Białko podaje się w zwiększonych ilościach.
  • Zapotrzebowanie energetyczne pokrywane jest głównie z czerstwego pszennego pieczywa, kaszy, sucharów, kleików, drobnego makaronu, klusek lanych, glukozy, cukru, miodu, dżemów, przecierów, owoców bez pestek oraz ziemniaków puree.
  • Należy uwzględnić witaminy rozpuszczalne w tłuszczach A, D, E, K i B1, B2, B6.

Dieta Schmidta stosowana jest w celu określenia funkcji wydzielniczych trzustki na zawartość enzymów trawiennych w soku trzustkowym. Jest to dieta bogata w białko, tłuszcze i węglowodany.

Skład diety:

100 g sucharków lub bułki
1000-1500 ml mleka
5-6 jaj gotowanych na miękko
150 g polędwicy wołowej na befsztyk skrobany
50 g masła
200 g ziemniaków
20 g kakao
10-20 g cukru
1000 ml kleju z 80 g płatków owsianych.