Dieta lekkostrawna – co jeść? Lekkie przepisy na cały dzień. 

Dieta lekko strawna (łatwostrawna) jest modyfikacją zdrowej i zbilansowanej diety osób zdrowych. Ma szerokie zastosowanie. Tą dietę stosuje się w celu oszczędzenia przewodu pokarmowego, złagodzenia dolegliwości z przewodu pokarmowego i poprawy ogólnego stanu zdrowia.

Kiedy zaleca się dietę lekkostrawną?

– w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit,

– w nadmiernej pobudliwości jelita grubego,

– w nowotworach przewodu pokarmowego,

– w wyrównanych chorobach nerek i dróg moczowych,

– w chorobach infekcyjnych przebiegających z gorączką,

– w zapalnych chorobach płuc i opłucnej o przebiegu ostrym,

– w przewlekłych chorobach układu oddechowego przebiegających z rozedmą,

– w zaburzeniach krążenia płucnego,

– w okresie rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych,

– dla chorych długo leżących, u których dochodzi do zaburzenia pracy przewodu pokarmowego,

– dla osób w wieku podeszłym.

Dieta lekkostrawna powinna być normokaloryczna (czyli zgodna z naszą całkowitą przemianą materii) oraz zawierać wszystkie składniki odżywcze (czyli być różnorodna i zbilansowana). Najbardziej istotną zmianą w diecie lekkostrawnej jest stosowanie odpowiednich technik kulinarnych podczas przygotowania potraw – rozdrabniania, spulchniania przez dodatek ubitej piany, namoczonej bułki, np. budynie z mięsa, kasz i warzyw, sera twarogowego, gotowanie w „łaźni wodnej”.

Dozwolone techniki kulinarne

– gotowanie w wodzie i na parze, łączone z przecieraniem, miksowaniem i rozdrabnianiem,

– pieczenie w folii, rękawie bądź pergaminie – obróbka ta nie wymaga tłuszczu,

– pieczenie w naczyniach ceramicznych, żaroodpornym, na ruszcie, w piekarniku lub w opiekaczu elektrycznym,

– „smażenie na parze” – w łaźni wodnej, ewentualnie z małą ilością masła,

– dodawanie tłuszczu do potraw przy ich przyrządzaniu (czyli na surowo).

Przeciwwskazane techniki kulinarne: 

– smażenie,

– duszenie z dodatkiem tłuszczu i wcześniejszym obsmażaniem produktów,

– pieczenie w sposób tradycyjny,

– zapiekanie,

– grillowanie,

– sporządzanie zasmażek,

– odgrzewanie (szczególnie wielokrotne),

– odsmażanie.

Najlepiej, potrawy były świeżo przygotowywane oraz nieprzechowywane w lodówce. Optymalne jest spożywanie 4-5 niewielkich objętościowo posiłków o regularnych porach, a ostatni posiłek zaleca się spożyć na 2 godziny przed snem. Rekomenduje się, aby potrawy spożywane były o temperaturze pokojowej – nie były zbyt zimne ani zbyt gorące, ponieważ w ten sposób może dojść do podrażnienia ściany przewodu pokarmowego chorego. Ważne jest także powolne i dokładne żucie pokarmów – im bardziej rozdrobniony pokarm w jamie ustnej tym łatwiej się trawi.

Dozwolone tłuszcze to: olej słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, olej rzepakowy bezerukowy, oliwa z oliwek, masło, śmietanka i miękkie margaryny. Tłuszcze zaleca się dodawać do gotowych potraw na surowo.

Z diety należy wykluczyć potrawy i produkty:

– smażone i pieczone w tradycyjny sposób,

– powodujące nadmierne wydzielanie soków trawiennych (ostro przyprawione – chili, pieprz, ocet, gorczyca, tłuste, długo zalegające w żołądku, ciężkostrawne),

– zawierające duże ilości błonnika pokarmowego,

– powodujące wzdęcia,

– wędzone,

– używki (w tym alkohol!) i marynaty.

Tradycyjnie eliminuje się cebulę, czosnek i ogórki (ponieważ często obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego po ich spożyciu). Wykluczyć należy także warzywa kapustne i strączkowe (bo są ciężkostrawne, jedynie z nasion roślin strączkowych dobrze tolerowana może być soczewica).

Źródłem błonnika pokarmowego w diecie lekkostrawnej powinny być młode, delikatne warzywa, dojrzałe owoce, delikatne pieczywo pszenne i graham, drobne kasze. Zalecana ilość błonnika na dobę w diecie lekkostrawnej wynosi do 25 g.

Wiemy jak błonnik ważny jest dla naszego organizmu (szczególnie przewodu pokarmowego). Czy można coś zrobić, aby błonnik był lepiej tolerowany? TAK. Należy więc:

– wybierać delikatne warzywa i dojrzałe owoce,

– usuwać z warzyw i owoców skórki oraz pestki,

– oddzielać i wyrzucać zwłókniałe i twarde części roślin,

– gotować,

– wydłużać czas gotowania produktów roślinnych, co powoduje częściową hydrolizę błonnika pokarmowego,

– przecierać przez sito i miksować produkty,

– mechanicznie rozdrabiać produkty (np. owoce podaje się w postaci musów, przecierów, puree oraz soków).

– spożywać oczyszczone produkty zbożowe.

Dieta w zależności od masy ciała pacjenta oraz choroby, w jakiej będzie stosowana, może ulec modyfikacji pod względem zawartości energii, składników pokarmowych lub produktów spożywczych.

Przepisy na dania lekkostrawne – dieta na cały dzień:

Śniadanie:

Kasza manna z jabłkiem pieczonym.

– 2 łyżki kaszy manny,

– 150 ml mleka,

– jabłko,

– cynamon,

– wiórki kokosowe,

– ewentualnie słodziło.

Przygotowanie:

Jabłko układamy na blaszce i pieczemy w ok. 150 C przez 10-15 minut. Mleko przelewamy na garnka i chwilę gotujemy. Następnie wsypujemy kaszę i gotujemy do zgęstnienia. Podajemy z pieczonym jabłkiem posypanym cynamonem i wiórkami kokosowymi.

II śniadanie:

Omlet na parze:

Składniki:

– szpinak 25 g,

– jajko,

– plaster mozarelli ok. 30 g,

– odrobina masła,

– oregano.

Przygotowanie:

Szpinak wcześniej blanszujemy. Foremkę posmarować masłem. Jajko roztrzepać i wymieszać z oregano. Szpinak umieścić w foremce, zalać jajkiem i dodać mozzarellę. Gotować na parze (garnek z sitkiem lub zwykle metalowe sitko) przez około 5-7 minut. Uwaga na gorącą foremkę!

Zjeść z bułką grahamką i warzywami – np. pomidorem bez skórki.

Obiad:

Pieczony kurczak w ziołach, sos pieczarkowy i kasza jęczmienna.

– pierś kurczaka ok. 100-150 g,

– pieczarki 100 g,

– jogurt naturalny 25 g,

– kasza jęczmienna 50 g,

– przyprawy: sól, bazylia, tymianek.

Przygotowanie:

Pierś kurczaka pokroić w grube plastry, przyprawić i upiec w papierze (ok. 160 C przez 20 minut). Kaszę jęczmienną ugotować na sypko. Pieczarki pokroić, ugotować na parze. Następnie na talerzu lub w garnku zalać jogurtem naturalnym i przyprawić ziołami.

Podwieczorek:

Jęczmienianka z owocami:
✅3 łyżki płatków jęczmiennych zalane wcześniej wrzątkiem wymieszane z kubkiem jogurty naturalnego,
✅ garść malin (można również wcześniej zblendować) i banan
✅ nasiona sezamu (łyżkeczka)

Płatki jęczmienne są bardzo bogate w składniki, które korzystnie wpływają na zdrowie , takie jak:
✅błonnik,
✅fosfor,
✅żelazo,
✅wapń,
✅potas,
✅magnez,
✅ oraz witaminy z grupy B.

Kolacja:

Zupa krem z cukinii (4-5 porcji):

Składniki:

– cukinia 1 duża

– 4 średnia ziemniaki

– 3-4 łyżki śmietanki 30% tłuszczu lub jogurtu naturalnego.

– ok. 1 litra wody

– przyprawy: sól, liść laurowy, pietruszka, bazylia.

Przygotowanie:

Ziemniaki umyć i obrać. Cukinię pokroić na grube plastry. Zalać wodą, gotować do miękkości, dodaj liść laurowy. Następnie zdjąć z gazu, odlać około połowy wody i zmiksować na gładki krem. Wstawić na gaz, podgrzać i dodać śmietankę/jogurt naturalny. Gotować jeszcze chwilkę. Przyprawić do smaku. Można podać z makaronem durum, prażonym słonecznikiem (najlepiej zmielić przed posypaniem) i plastrami mozzarelli.